Wina greckie: ponad 4000 lat historii

Słynąca z wyjątkowo bogatego dziedzictwa kulturowego i historycznego, Grecja wyróżnia się także dawną tradycją winiarską. Greckie wina, których historia sięga ponad 4 000 lat wstecz, od zawsze zajmowały ważne miejsce w kulturze i gospodarce kraju i zajmują je do dziś.

Greckie wino: odyseja od starożytności do dziś

Korzenie uprawy winorośli w Grecji są głębokie i sięgają starożytności. W kraju tym zachowały się ślady produkcji wina sprzed ponad 6 500 lat, co czyni go jednym z najstarszych regionów winiarskich świata. Poniżej znajdziesz kilka najważniejszych faktów o greckim winie na przestrzeni epok.

Rozwój cywilizacji mykeńskiej (między 1650 a 1100 r. p.n.e.) miał decydujące znaczenie dla rozkwitu uprawy winorośli w Grecji. Znaleziska archeologiczne, takie jak gliniane naczynia służące do przechowywania wina, świadczą o obecności wina w codziennym życiu starożytnych Greków.

Wino było nie tylko istotnym elementem ich diety, lecz także zajmowało ważne miejsce w sferze religijnej, czego wyrazem były ofiary składane Dionizosowi, bogu wina.

Poza miejscem w kulturze starożytnej Grecji i w tradycji religijnej sposób picia wina był także wyznacznikiem cywilizacji. Grecy odróżniali się od „barbarzyńców” sposobem spożywania wina, często rozcieńczanego wodą, co odróżniało ich od sąsiednich ludów. Grecja słynęła również z aromatyzowania wina przyprawami i ziołami, dzięki czemu powstawały wina typowe dla poszczególnych regionów.

Na przestrzeni wieków greckie wina przeżywały okresy rozkwitu, ale i upadku. Mimo wszystkich trudności uprawa winorośli przetrwała, dostosowując się do zmian: od starożytnej Grecji przez epokę rzymską i okres bizantyjski aż po czasy współczesne.

Dziś greckie wina przeżywają prawdziwy renesans dzięki rozwojowi wielu winnic i znacznej poprawie jakości.

Podróż po najważniejszych regionach winiarskich Grecji

Warunki klimatyczne i budowa geologiczna kraju sprzyjają uprawie winorośli oraz produkcji wina. Oto główne regiony winiarskie Grecji:

Region Peloponezu i jego wina

Peloponez to ważny region winiarski, który odpowiada za niemal jedną czwartą całkowitej produkcji wina w Grecji.

Region słynie także z produkcji winogron deserowych oraz rodzynek korynckich, dwóch głównych produktów eksportowych. Winnice Peloponezu leżą głównie na wybrzeżu Zatoki Korynckiej i Morza Jońskiego, co zapewnia różnorodność winiarskich krajobrazów.

Dzięki łagodnemu klimatowi śródziemnomorskiemu z wyraźnymi wpływami kontynentalnymi Peloponez wyróżnia się pełnymi winami czerwonymi i bardzo aromatycznymi winami białymi.

Kreta, winiarska perła południa

Kreta, największa wyspa Grecji, kryje prawdziwe winiarskie perły. Winnice zajmują około 50 000 hektarów i leżą głównie w północnej części wyspy, gdzie góry chronią je przed gorącymi wiatrami.

Choć większość upraw przeznaczona jest na winogrona deserowe i rodzynki, z wyspy pochodzi około 20% greckich win.

Dzięki różnorodnym glebom i mikroklimatom Krety powstaje tu szeroka gama win, odzwierciedlająca bogactwo winiarskiego dziedzictwa wyspy. Ta duża grecka wyspa słynie zarówno z win białych, jak i z win czerwonych, które świadczą o różnorodności tutejszych szczepów i terroir.

Santorini, wyjątkowa wyspa na Morzu Egejskim

Położona w sercu Morza Egejskiego, w archipelagu Cyklad, Santorini również należy do najważniejszych regionów winiarskich Grecji. Znani producenci wytwarzają tu przede wszystkim wino białe, wino słodkie i wino czerwone.

Najczęściej uprawiane odmiany winogron na Santorini to Assyrtiko, Aidani i Vidiano, wykorzystywane jako wina jednoszczepowe albo w kupażach, by tworzyć wina o bogatym aromacie.

Dzięki wyjątkowemu terroir, wulkanicznym glebom i suchemu klimatowi wina z Santorini wyróżniają się mineralnością i kwasowością.

Najważniejsze szczepy winorośli w Grecji

W Grecji występuje wiele autochtonicznych szczepów winorośli, z których niektóre sięgają czasów starożytnych. Oto najważniejsze z nich:

• Szczepy białe: Assyrtiko, Athiri, Debina, Malvasia, Muscat, Malagousia, Moschofiero, Roditis.

• Szczepy czerwone: Agiorgitiko, Kotsifali, Liatiko, Limnio, Mavrodaphne, Xinomavro, Mandilari.

Każdy grecki szczep ma swoje szczególne cechy. Assyrtiko jest na przykład znane z odporności na upał i suszę, dlatego doskonale nadaje się do suchych regionów, takich jak Santorini. Z kolei z czerwonego szczepu Xinomavro powstają wina kwasowe i taniczne, o aromatach czerwonych owoców i przypraw.

Greckie wina coraz bardziej cenione na świecie

Wiele greckich win zyskuje coraz większą rozpoznawalność na arenie międzynarodowej. Oto kilka cenionych rodzajów greckich win:

• Muscat de Samos: bardzo słodkie wino białe z wyspy Samos, które dobrze pasuje do przekąsek i deserów.

• Retsina: tradycyjne wino aromatyzowane żywicą, wytwarzane od tysiącleci ze szczepu Savatiano.

• Czerwone wino z Naoussy: pełne i złożone wino czerwone ze szczepu Xinomavro.

• Agiorgitiko z Nemei: wino czerwone, w ustach bogate i owocowe, z aromatami czerwonych owoców.

Jedną z winnic, które w ostatnich latach odniosły największy sukces, jest Domaine Thymiopoulos. Leży w Naoussie i słynie z czerwonego wina z autochtonicznego szczepu Xinomavro. Wino tej winnicy wyróżnia się złożonością, strukturą i potencjałem starzenia.

Mimo bogatego dziedzictwa i niekwestionowanej jakości greckie wino wciąż jest mało obecne na rynkach eksportowych. Jednak dzięki talentowi pełnych pasji winiarzy, takich jak Apostolos Thymiopoulos, greckie wina przeżywają prawdziwy renesans. Białe wino z Santorini, znane Xinomavro z Naoussy czy Retsina: każde greckie wino ma ciekawą historię do opowiedzenia i niepowtarzalny smak do odkrycia. Co więcej, wraz z rozwojem turystyki w Grecji coraz więcej miłośników wina może je poznać i docenić.

Z bogatą historią sięgającą ponad 4 000 lat greckie wino jest prawdziwym świadectwem bogactwa i odrębności dziedzictwa kulturowego Grecji. Jeśli interesujesz się winem albo jesteś po prostu ciekawy, warto poznać niezwykłe winiarskie terroir tego kraju.

Część naszych czerwonych win z cukrem resztkowym pochodzi z Grecji. Znajdziesz je w kategorii słodkie wina czerwone.