Niet te veel woorden, gewoon wijn
In het hart van de Rioja Alavesa verbouwt het wijnhuis Artadi de wijnstokken van Viñas de Gain Blanco op hooggelegen hellingen rond het dorp Laguardia, in het noorden van Spanje. De percelen liggen op overwegend kalkrijke bodems en klei-kalkbodems en genieten van een klimaat op het kruispunt van Atlantische en mediterrane invloeden. Dit mozaïek van koele, goed geventileerde terroirs bevordert een langzame rijping van de druiven en bewaart een natuurlijke zuurgraad, wat een precieze, gespannen witte wijn oplevert die diep getekend is door de minerale expressie van zijn herkomst.
De druiven van Viñas de Gain Blanco worden met de hand geoogst en voorzichtig geperst, waarna de gisting plaatsvindt in eiken barriques. Daarna rijpt de wijn op de fijne gistsporen in vaten, met regelmatige bâtonnage om de frisheid te bewaren en tegelijk volume en aromatische complexiteit toe te voegen, en wordt hij na een lange rijping gebotteld.
Deze wijn onthult tonen van steenvruchten, rijpe citrusvruchten en witvlezig fruit, aangevuld met florale toetsen, zacht kruidige nuances en een licht geroosterd houtaccent, ondersteund door een minerale ruggengraat. In de mond is de wijn vol en precies, gedragen door een levendige zuurgraad die de proefervaring rekt, een licht romige textuur dankzij de rijping op de gistsporen en een lange, sappige en elegant zilte afdronk die een indruk van grote frisheid nalaat.
Waar reizen we naartoe?
Rioja
Rioja is vandaag de beroemdste wijnstreek van Spanje. De noordelijkste wijngaarden liggen in de naburige regio's Navarra en Baskenland. De streek wordt afgebakend door geografische kenmerken: de rivier de Ebro en het Cantabrisch Gebergte. Deze bergen, die Rioja aan de noord- en westkant begrenzen, bieden beschutting tegen de koude, vochtige invloeden van de Atlantische Oceaan, wat zorgt voor een warmer en droger klimaat dan in het noorden. Rioja kan in 3 zones worden verdeeld: → Rioja Alta is het westelijke deel van Rioja. Zoals de naam al zegt, liggen de wijngaarden hier hoger. De bodems bevatten meer klei, ijzer en alluviale elementen en minder kalk dan die van het naburige Alavesa. De wijnen gelden doorgaans als elegant, met een evenwichtige zuurgraad. → Rioja Alavesa bestaat uit twee afzonderlijke enclaves die grenzen aan Rioja Alta. Hoewel beide binnen het wijngebied Rioja liggen, horen ze niet bij de regio La Rioja, maar bij de Baskische provincie Álava. De wijngaarden liggen op vergelijkbare hoogtes als in Rioja Alta en ook het macroklimaat is vergelijkbaar. De bodems zijn doorgaans kalkrijker dan in Rioja Alta en de wijnen kunnen een hogere zuurgraad hebben. → Rioja Oriental (voorheen Rioja Baja) is het oostelijke deel van het wijngebied Rioja. Het klimaat wordt hier veel sterker beïnvloed door de Middellandse Zee. Het is er droger en warmer dan in de twee andere zones, en Garnacha komt hier sterker tot zijn recht. De wijnen kunnen duidelijk voller en krachtiger zijn dan die uit de andere subregio's. Het grootste deel van het gebied ligt ten zuiden van de Ebro, in de regio La Rioja. In de oostelijke zone liggen de Rioja-wijngaarden ten noorden van de rivier echter binnen de politieke grenzen van Navarra.
Het verhaal van het land
Spanje
De geschiedenis van de wijn in Spanje is zo oud dat niemand echt weet wie de eerste wijnstokken naar de streek heeft gebracht. Toen de Feniciërs zo'n 3.000 jaar geleden aankwamen en de huidige steden Cádiz en Jerez stichtten, was de wijnbouw er al stevig verankerd, en Spaanse wijnen werden op grote schaal verhandeld in het hele Middellandse Zeegebied en in Noord-Afrika. Je zou kunnen zeggen dat Spanje een wijnwonder is. Na jarenlang buiten de wereld van de grote wijnen te hebben gestaan, is het land vandaag een belangrijke speler. Investeringen en ambitie in wijngaarden en kelders leveren steeds rijkere, complexere en kruidige rode wijnen op (vaak met veel alcohol), die steeds meer in de smaak vallen bij internationale wijnliefhebbers. Spanje is er trots op dat het meer wijngaardgrond heeft dan welk ander land ook, maar begint die rijkdom pas nu op een samenhangende manier te benutten. Spanje is een chaotische wirwar van regio's en subregio's, net zoals het landschap een chaotische wirwar is van ongelooflijk ruige landschappen. Eén blik op de kaart laat zien hoe groot de klimaatverschillen zijn tussen de vele Spaanse wijnstreken: van de groene, doorweekte wijngaarden van Galicië aan de noordelijke Atlantische kust tot de verschroeide wijngaarden in het zuidoosten, aan de Middellandse Zee. De redding van Spanje op wijnbouwgebied is de gemiddelde hoogte van de wijngaarden: meer dan 600 meter. Een groot deel van de Spaanse wijngaarden slaagt er daardoor in druiven met een goede kleur en zuurgraad voort te brengen, simpelweg omdat de nachttemperaturen relatief laag zijn en de druiven pas rijp worden aan het einde van een voldoende lang groeiseizoen. Maar wie bereid is te zoeken, vindt er een ware schat, en nu er in Spanje een klasse van kenners is ontstaan, hebben allerlei ambitieuze investeerders hun steentje bijgedragen om het imago van de Spaanse wijn te veranderen. Vandaag is een nieuwe generatie wijnmakers in alle rust begonnen met het maken van spectaculaire wijnen en het experimenteren met druivenrassen die tot voor kort ondenkbaar waren. Wijn blijft een belangrijk product en is een wezenlijk onderdeel van de Spaanse cultuur.