De balans in wijn

Balans is kwaliteit.

Het eerste criterium dat de kwaliteit van een wijn bepaalt, is balans. Je kunt het voorstellen als een weegschaal, opgebouwd rond twee dingen: de harde elementen en de zachte elementen. Deze elementen dragen bij aan het gevoel van textuur dat je in de mond hebt wanneer je een wijn drinkt. Ze variëren naargelang verschillende factoren, zoals het druivenras, het klimaat van de regio, het oogstjaar en de vinificatie (maar dat is niet het onderwerp van dit artikel). Alle wijnen zijn verschillend (gelukkig maar, want dat zorgt voor de grote verscheidenheid aan wijnen van vandaag) en het is normaal dat die weegschaal een beetje naar de ene of de andere kant overhelt, want dat bepaalt de stijl van de wijn (zie stijlen witte wijn en stijlen rode wijn). In elke stijl vind je wijnen van hoge kwaliteit, maar als de weegschaal te ver naar één kant doorslaat, krijg je een onevenwichtige, onaangename wijn.

Ik hoor je al vragen: wat zijn die harde en zachte elementen dan? Heel eenvoudig: aan de zachte kant vind je de alcohol en de suiker, en aan de harde kant de tannines en de zuren. Het gevoel van zachtheid komt van de suiker (bij zoete wijnen) en van de alcohol. Bij de harde elementen, wat niet betekent dat ze slecht zijn, heb je de zuren, die frisheid in een wijn brengen (je gaat ervan watertanden), en de tannines, die structuur en body geven.

De balans van een droge witte wijn

Droge witte wijnen zijn het eenvoudigst te beoordelen, want ze berusten op slechts twee elementen: de zuren en de alcohol. Zoals we hierboven zagen, draait de balans dus, in proefjargon, om frisheid en rondeur.

 

Bij dit soort balans zorgt de alcohol voor rondeur en omhult hij de zuren, waardoor je van beide elementen een minimum nodig hebt. Een slecht voorbeeld zou te veel zuren en weinig alcohol zijn, waardoor de wijn te zuur smaakt; omgekeerd wordt een witte wijn met te veel alcohol en te weinig zuren te zwaar in de mond. Er bestaan natuurlijk droge witte wijnen waarin een van beide elementen meer ruimte inneemt dan het andere, terwijl de smaak toch mooi in harmonie blijft. Een witte Sancerre met zijn fijne, uitgesproken zuren is bijvoorbeeld van even hoge kwaliteit als een witte Saint-Joseph met een mooie rondeur en eerder lage zuren.

De balans van een zoete witte wijn

Zoete witte wijnen berusten eveneens op de zuren en de alcohol, maar voegen daar een derde element aan toe: de suiker. Heel logisch zijn rondeur en romigheid veel sterker aanwezig in de mond, maar de balans blijft even belangrijk. Waar het bij deze zoete wijnen om draait, is voldoende zuur om de suiker en de alcohol in evenwicht te brengen.

 

Zijn de zuren onvoldoende, dan krijg je een veel te zware wijn, en dat is niet aangenaam. Je kunt het vergelijken met een Ti-punch, bekend om zijn trio van limoen, rum en rietsuiker. Doe je er niet genoeg limoen in (dus zuur), dan krijg je een mengsel van alcohol en suiker dat veel te zwaar in de mond ligt om lekker te zijn. Nou, bij zoete wijnen is het precies hetzelfde!

De balans van een rode wijn

Bij rode wijnen berust de balans eveneens op drie elementen: de zuren, de alcohol en de tannines. Hier komt een nieuw element bij, de tannines, die rode wijnen structuur geven, maar ook bitterheid. Als ze te nadrukkelijk aanwezig zijn, krijg je een samentrekkend (astringent) gevoel in de mond, een beetje alsof je je theezakje te lang laat trekken. De zuren verfrissen dus de mond en de alcohol geeft rondeur tegenover die bitterheid van de tannines.

 

Een slecht voorbeeld dat je kunt tegenkomen, is een wijn met veel te veel alcohol en weinig tannines en zuren. In dat geval komt de wijn log over, verwarmt hij je mond en geeft hij een brandend gevoel.

 

Uiteindelijk kun je zowel een lichte wijn (Beaujolais) als een tanninerijke wijn (Bordeaux) in balans hebben. Deze 3 elementen werken op elkaar in om die balans te bieden: er moet een soort harmonie heersen, zonder dat een van de elementen te veel ontbreekt of juist te uitgesproken is.

 

Bedankt voor het lezen van dit artikel, en aarzel niet om het te delen als je het leuk vond!

 

Tot dan, PROOST !!